🐢 Kısaltmaların Sonunda Kullanımına Örnek Cümle

Yazım Kuralları - Satır Sonunda Kelimelerin Bölünmesi - kısaltmaların yazımı makalesi, haberleri Yazım Kuralları - Satır Sonunda Kelimelerin Bölünmesi vikipedi. (Yazım Kuralları - Dil Bilgisi - Edebiyat) Cümle içerisinde arka arkaya sıralanan farklı gruplardaki kelimeleri birbirinden ayırmak için kullanılır: • Kendilerinden evvelki cümleyle ilgi kuran ancak, yalnız, fakat, lakin, çünkü, yoksa, bundan dolayı, binaenaleyh, sonuç olarak, bununla birlikte, öyleyse vb. cümle başı bağlaçlarından önce konur: Cümlesonunda. Sırada ve kısaltmalarda, Sakın beni unutma. Nokta. Ne zaman üzülsen, Şaşırsan veya sevinsen, Beni bulursun cümle sonunda. Ünlem işareti. Sıralanan kelimeler arasında yerim. Discover(v) ingilizce örnek cümle. A German scientist discovered X-rays. X-ışınlarını Alman bir bilim insanı keşfetti. His lie got him into trouble when his boss discovered the truth. Patronu gerçeği keşfettiğinde yalanı onu belaya soktu. Louis Pasteur discovered that germs cause most infectious diseases. Yancümleler: dass. Tarek versteht, dass Nico mit den Händen arbeiten will. Yan cümleler kural olarak yalnız kullanılmaz. Yan cümle esas yargının olduğu bir temel cümleye veya yan cümleye bağlıdır. Esas yargının olduğu temel cümle ve yan cümle arasına bir virgül konur. Yan cümlede çekimli fiil hemen hemen her zaman weil+ yan cümle (çekimli fiil cümlenin en sonunda) yapısı ile “Neden?” sorusuna cevap verilebileceğini öğrenmiştin. denn + temel cümle (çekimli fiil özneden sonra ikinci pozisyonda) ile de bu soruya cevap verilebilir. Ich lerne Deutsch, weil ich in Berlin studieren will. (Main clause, subordinate clause) NOT Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan işaret (nokta, soru işareti, ünlem işareti vb.) tırnak içinde kalır. Tırnaktan sonra cümle devam ediyorsa tırnak kapatılır ve cümle küçük harfle devam eder. 2 Kısaltmaların Yazımı. Kısaltma; bir kelime, terim veya özel adın içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve sembolleştirilmesidir. Yapılan kısaltmaların benimsenmesi, yaygınlaşması ve herkes tarafından anlaşılması gerekir. Everysentence she writes is perfect. Çünkü, yazdığı her cümlenin mükemmel olması gerekmektedir. The High Court finally dropped the outrageous flogging sentence. Sonunda, Yüksek Mahkeme bu korkunç kırbaç cezasını nihayet iptal etti. For each sentence has two meanings. Çünkü, her bir cümlenin iki manası vardır. LV8w3. Cümle Çeşitleri Kavram HaritasıA-Yüklemine Göre Cümle Çeşitleri1-FİİL CÜMLESİFiil cümlesi, yüklemi haber/tasarlama kipleri ve şahıs eklerinden herhangi biri ile çekimlenmiş olan Bulunur? Cümlenin yüklemi tespit edilir. Fiiller “-mek, -mak” mastar ekini alabilen sözcükler olduklarından cümlenin yüklemine bu mastar eklerinden uygun olanı getirilip yüklemin fiil olup olmadığı tespit edilir. Ayrıca sözcükte kip eki ve şahıs eki var mı yok mu buna bakılarak da cümlenin fiil cümlesi olup olmadığını rahatlıkla dün gizlice dışarı çık makKip eki Görülen geçmiş zaman “tı”Şahıs eki 3. Çoğul şahıs eki “lar”Sonuç Fiil cümlesidir. Aşağıdaki örnekleri de zihninizde bu şekilde çözümlemeye çatlak kavunları daha ucuza almak harika bir yol arkadaşı bulmuşsun!Yarını düşlerken bugünden olabileceğimi tahmin karşısındaki kaldırıma burada olan biteni yaparak belinizi bir beden gerçekleştirmek için gecesini gündüzüne Yüklemine göre cümle çeşitleri konusunda öğrenci arkadaşların düştükleri en büyük hata, cümlenin devrik olabileceğini unutup, cümlenin tamamını okumadan sondaki sözcüğe bakarak değerlendirme kalabilirsin bu şehrin en kalabalık şeyden korkmazdı karanlıktan korktuğu bildiklerini onunla paylaştı hiç tereddüt Fiilimsilerin yüklem olduğu cümleler fiil cümlesi değil, isim cümlesi olarak kabul edilir. Çünkü eylemsiler; fiile benzeyen, fakat fiilden isim yapma ekleri alarak artık “isim” soylu olan sözcüklerdir. Eylemsiler, ek fiil idi, imiş, ise, dir eklerini alarak cümlede yüklem görevini büyük hayali biriktirdiği para ile dünyayı dolaşmaktı. İsim fiilDolaşmak İsim fiil eki -mak almış eylemsiDolaşmak idi Ek fiilin görülen geçmiş zaman ekini idi alarak yüklem tartışları tek konu, ilaçları zamanında içmeyişiydi. İsim fiilEn çok yanılan, az kitap okuyup çok söz söyleyendir. Sıfat fiilBana olan sevgisi ölürcesineymiş. Zarf fiil2-İSİM CÜMLESİİsim cümlesi, isim veya isim soylu sözcüklerin “idi, imiş, ise veya dir” ek fiillerini alarak yüklem görevini üstlenmiş Bulunur? Tıpkı fiil cümlesinde olduğu gibi cümlenin yüklemi tespit edilir. İsimler “-mek, -mak” mastar ekini alamayan sözcükler olduklarından fiillerden bu yönüyle ayrılırlar. Yüklemi isim veya isim soylu olan sözcükte mutlaka ek fiil bulunur Ek fiilin geniş zamanı “dir” bazen düşebilir, Ahmet çalışkandır. – Ahmet çalışkan. gibi.Yüklem isim ve isim soylu sayılan sıfat, zamir, edat, fiilimsi gibi sözcüklerden meydana geldiğinde cümle yüklemine göre “isim cümlesi” görüşmemizi sağlayan kişi Hasan’dır. özel isimBu beton yığınında bize nefes veren tek şey ağaçlardı. cins isimKarşı rakip, geçen senenin en başarılı takımıymış. topluluk ismiDoğum günüm için yaptığın pasta çok lezzetliydi. sıfatYıllardır üzerine titreyerek çizdiği resim buymuş. işaret zamiriHayatımda aldığım en değerli hediye sendin bana. kişi zamiriO, fikirleriyle herkesi etkileyebilen biridir. belgisiz zamirKimdi bu yolu kapatan? Neydi derdi? soru zamiriSana edebileceğim yardım buraya kadarmış. edatB- Anlamına Göre Cümle ÇeşitleriCümleler, anlamları bakımından temelde ya olumlu ya da olumsuzdur. Bu olumlu ve olumsuz cümleler ayrıca soru, ünlem, emir, istek vb. anlamları da taşıyor olabilir. 1-OLUMLU CÜMLEOlumlu cümleler, yüklemde belirtilen yargının meydana geldiğini, gerçekleştiğini, olumlu yönde sonuçlandığını ya da sonuçlanacağını, söz konusu olan kavramın mevcut olduğunu ifade eden cümlelerdir. Olumlu cümlelerin yükleminde olumsuzluk eki ya da “yok, değil” gibi olumsuzluk ifade eden sözcükler genellikle yer birikimi ile babasına son model bir araba yüzünde bayram neşesi edildiğini anlayınca hızlı hızlı yürümeye hafta uzun bir yolculuğa açtığı çukur, ağzına kadar suyla sessiz sakin, kendi halinde Bazı cümleler, yükleminde ya da herhangi bir öğesinde olumsuzluk bildiren bir ek veya sözcük bulundurduğu halde anlamca yargının gerçekleştiğini, olumlu yönde olduğunu kasteder. Bu tip cümlelere “biçimce olumsuz, anlamca olumlu”, cümleler diyebiliriz. Buradaki “biçim” kelimesi, cümlenin kuruluş yönünü, yapısını, şeklini manzarası hoşuma gitmedi değil. hoşuma gittiOnun arkamdan konuştuğundan haberim yok değil. haberim varSenin bu tavırlarına kızmıyor değilim. kızıyorumHayattaki beklentilerime ulaşamayacağı mı sanıyorsun? ulaşacağımBir de ne göreyim, Erkan malzemeleri alıp gelmemiş mi? gelmişAnlamaz mı, ne zekidir o! anlarNOT Cümlede belirtilen durum veya davranış çirkin, rahatsız edici ya da uygunsuz bir anlama gelen sözcüklerden oluşsa bile, cümledeki yargı meydana gelmişse bu cümle olumlu bir göre göre ona yalan söylüyorsun. Yalan söylemek= Olumsuz bir durum ancak söyleme eylemi gerçekleştiği için cümle olumludur. Bir araya geldiklerinde arkamdan konuşuyorlarmış. arkadan konuşmakBu adam geçen sene de yırsızlık yapmıştı. hırsızlıkHer geçen gün daha da kötü oluyorum. kötü2-OLUMSUZ CÜMLEOlumsuz cümleler, yüklemde belirtilen yargının meydana gelmediğini, gerçekleşmediğini, olumsuz yönde sonuçlandığını ya da sonuçlanacağını, sözü edilen kavramın mevcut olmadığını ifade eden cümlelerdir. Olumsuz cümlelerin yükleminde olumsuzluk bildiren “-ma, -me, -maz, -mez” eki veya “yok, değil” gibi olumsuzluk ifade eden sözcüklergenellikle yer vurduğu bu şehirde artık uzun uzun binalar aynı şeyleri düşünecek onun böyle sitemli daha kapıyı çalmadan içeri kazak sıcak suda şeylerin önüne Bazı cümleler, olumsuzluk bildiren ek ya da sözcük almadığı halde, anlam bakımından yargının gerçekleşmediğini, gerçekleşmeyeceğini, sözü edilen kavramın bulunmadığını kasteder. Böyle cümlelere de “biçimce olumlu, anlamca olumsuz” cümleler söylediğin de laf mı şimdi. laf değilNe sen Leyla’sın ne de ben Mecnun. Sen Leyla değilsin, ben de Mecnun değilimKim sever bu kadar tatsız çorbayı! kimse sevmezVerilen işleri zamanında bitireceğini mi sanıyorsunuz? bitiremezDuyduklarım karşısında artık sana nasıl güvenebilirim? güvenememBu soğukta kabansız dışarı çıkılır mı hiç! çıkılmazSorunlara çözüm bulabilecek kadar donanımlı biri ne gezer! donanımlı biri yok3-SORU CÜMLESİSoru cümleleri, merak edilen bir durumu, bilgiyi veya giderilmek istenen bir kuşkuyu, soru anlamı olan çeşitli sözcükler yardımıyla öğrenmeyi amaçlayan; ya da bu soru sözcükleri yardımıyla bir isteği bir duyguyu anlatan cümlelerindeki soru anlamı “mi soru edatı”, “soru sıfatı”, “soru zamiri” ve “soru zarfı” ile sağlanır ve bu soru sözcükleri, cümledeki herhangi bir öğeyi bulmak için edatı= “mı, mi, mu, mü”Soru sıfatı= “nasıl, hangi, kaç, kaçıncı, kaçar, kaçta kaç, ne, ne kadar,”Soru zamiri= “kim, kimi, kime, kimde, kimden,ne, neyi, neye, neyde, neyden,nere, nereyi, nereye, nerede, neredenkaçı, kaçımız, kaçınız,kimler, neler, hangisi, hangileri, hangimiz”Soru zarfı= “nasıl, niçin, neden, niye, ne, ne zaman, ne kadar”a-Gerçek Soru CümlesiCevap almak amacı taşıyan soru insanlar nereden geliyor? Cevap Ankara’dan Soru anlamı zamirle sağlanmışİzne ayrıldıktan sonra seni aradı mı? Cevap AramadıHangi yoldan gideceksiniz? Cevap Bu yoldan sıfatGizli yürütülecek olan bu görevin başına kimi getirecekler? Cevap Onu zamirListedeki gruplarda kaçar kişi yer alıyor? Cevap Yedişer kişi sıfatBozulan Kırıkkale-Ankara yolu ne zaman onarıldı? Cevap Geçen sene zarfNiçin karanlıkta oturuyorsun? Cevap Çünkü….b-Sözde Soru CümlesiKuruluşuna göre soru soruyormuş gibi görünen; ancak cümledeki soru sözcüğüne rağmen herhangi bir cevap beklemeyen, cevabı kendi içinde gizli olan soru cümleleridir. Bu cümleler, vurgu/tonlamanın da yardımıyla bir duyguyu anlatmak için söndürdüm mü acaba? kuşkuBir kahve daha alabilir miyim? ricaSenin gibi bir insanı kim reddeder? şaşkınlık, övgüBu kadar kolay soruyu nasıl çözememişim? üzüntüDoğum gününü hiç unutur muyum? kesinlikOlayların böyle gelişebileceğini niçin düşünemedim? pişmanlıkBenim onca zorluğu nasıl aştığımı nereden bileceksiniz? ….Hırsızlık mı? Ben mi yapmışım? bilmezden gelme, karşı çıkmaO kadar uzaklara açılmaya ne gerek var?UYARI Cümlede soru sözcüğü gördüğünüzde “Bu cümle soru cümlesidir.” demeniz sizi hataya düşürecektir. Çünkü, içinde soru sözcüğü olduğu halde gerçek veya sözde soru cümlesi özelliği taşımayan cümleler de vardır. Bu konuda ve tüm cümle çeşitleri konusunda yapılan en büyük hata, cümleyi tam okumadan karar değirmenin suyunun nereden geldiği anlaşıldı. Soru cümlesiBana neden böyle davrandığını baksam yüzünde bir parça sen varsın mi gelmez mi bilmem ama başı dertte değildir CÜMLESİEmir cümleleri, bir eylemin yapılmasını veya yapılmamasını “buyruk, komut, talimat, ferman” şeklinde ifade eden cümlelerdir. Emir cümlelerinin yüklemi “emir kipi” ile çekimlenmiş fiilden oluşur. Ancak bazen, vurgu/tonlama yardımıyla farklı kiplere de emir anlamı gelene kadar yemeği su doldur ve hemen arabayı 12’den önce evden gelmeden bilgisayarı sonra ablanın kalbini CÜMLESİVurgu/tonlamanın en yoğun kullanıldığı cümle çeşitleridir. Ünlem cümleleri, “sevinç, üzüntü, korku, şaşkınlık, acıma, kızgınlık, hüzün, hayıflanma, coşkunluk, tehdit vb.” duyguları vurgu/tonlama ve bazı kelimelerin de yardımıyla etkili şekilde ifade etmeye yarayan cümlelerdir. Ünlem cümlelerinin sonuna ünlem işareti konulur. ÖrneklerNeydi o ses öyle!Harika bir fikir geldi aklıma!Off yine başıma ağrı girdi!Hey inşaat alanına dikkat et!Eyvah babam da gelecekmiş!Ne kadar da güzel bir bebek bu!Oraya gitmene izin vermiyorum!İmdat! Düşüyorum!C- Yüklemin Yerine Göre Cümle ÇeşitleriCümlede, normal şartlarda yüklemin bulunması gereken yer, cümlenin sonudur. Fakat bazen, şiir mısralarında, günlük konuşma cümlelerinde veya üslup özelliği olarak yüklemin yeri DÜZ CÜMLETürkçenin cümle yapısında özne başta, tümleçler ortada, yüklem ise sondadır. Bu sebeple yüklemi sonda olan cümlelere “kurallı cümle” ya da diğer bir ifadeyle “düz cümle” üzerindeki bütün kitapları rafa gün hayallerine ulaşacağına yalnızlığına yürek her gün farklı şekilde taramaktan keyif gecenin en zarif CÜMLEYüklemi sonda değil, başta veya ortada olan cümlelerdir. Başka bir ifadeyle yüklemi özne veye tümleçlerden önce gelen cümleler “devrik” cümlelerdir. Devrik cümlelerin öğelerini kolaylıkla bulabilmek için cümleyi kurallı cümleye çevirmeniz işinizi kolaylaştıracaktır.ÖrneklerHeyecandan daha sınava girmeden unuttum bütün geldiğinde anlayacaksın ne demek günlerimin sessiz avuntusudur avuçlarımdaki dost gerek beni bu diyardan alıp Yapısına Göre Cümle Çeşitleri1-BASİT CÜMLETek bir durumu, tek bir duyguyu düşünceyi, tek bir yargıyı anlatan ve bunu da tek bir yüklem ile sağlayan cümlelere “basit cümle” denir. Basit cümlelerde yüklem haricinde şunlar yer almazİkinci bir yüklem ek fiil ya da kip ekleriyle çekimlenmiş bir sözcükFiilimsiki bağlacı“-se, -sa” şart kipi ile çekimlenmiş sözcükÖrneklerYarın hava daha güzel kuru kalabalık bizi iyiden iyiye saçları genç yaşta hafta sonu için günü birlik bir gezi UYARI Basit cümle demek “kısa cümle” demek değildir. Yukarıda belirttiğimiz kriterlere uygun uzun cümleler de basit cümle olarak bitimindeki marangozda, semtin en yaşlı esnafı Hasan Amca büyük bir azimle işini yapıyordu. Basit cümleFabrika atıkları, kanalizasyon suları ve kimyasal atıklar, akarsuların ve göllerin kirliliği ile birlikte çok sayıda sağlık sorununu da beraberinde getirmektedir. Basit cümle2-BİRLEŞİK CÜMLEİçinde birden fazla yüklemi olan, dolayısıyla birden fazla yargı taşıyan cümlelere birleşik cümle denir. Bu cümleler, girişik birleşik, ki’li birleşik, iç içe birleşik yapıda olabilir. Şartlı cümleler de birleşik cümle olarak kabul Girişik Birleşik Cümleİçinde fiilimsi türünden bir sözcük isim fiil, sıfat fiil, zarf fiil bulunan cümleler “girişik birleşik cümle” olarak bulunduğu söz öbeği yan cümlecik, asıl yüklemin bulunduğu bölüm ise temel cümle ne kadar eylemsi varsa o kadar yan cümlecik Üç yaşına gelince / okumayı C. Zarf Fiil Eki Temel C.Yan cümle, temel cümlenin zarf tümleci görevinde kullanılmıştırBu olaya kayıtsız kalan insan / merhamet duygusunu C. Sıfat Fiil Eki Temel C.Yan cümle, temel cümlenin öznesi görevinde kullanılmıştırOnca yıldan sonra bizleri terk edişine / anlam C. İsim Fiil Eki Temel C.Yan cümle, temel cümlenin dolaylı tümleci görevinde kullanılmıştır Ki’li Birleşik CümleKendisinden önce gelen temel cümle kendisinden sonra gelen yan cümleyi birbirine bağlayan “ki” bağlacıyla oluşturulmuş cümlelerdir. Bu tür cümlelerde bulunan “ki”, Farsçadan Türkçeye geçen bir “ki” bağlacıdır. Bu nedenle bu tür cümleler Türkçenin yapısına tam olarak uygun değildir. Aşağıdaki örneklerde temel cümlenin “ki” bağlacından önce, yan cümlenin ise sonra kullanıldığını Biliyorum ki pişman C. / Yan olacağını biliyorum. Türkçe cümle yapısına uygun haliDuydum ki unutmuşsun gözlerimin C. / Yan rengini unuttuğunu duydum. Türkçe cümle yapısına uygun haliİtiraf etmeliyim ki ona hiç bir zaman doğruları C. / Yan hiç bir zaman doğruları söylemediğimi itiraf etmeliyim. Türkçe cümle yapısına uygun hali İç İçe Birleşik Cümleİki cümlenin iç içe geçmesiyle oluşmuş cümlelerdir, başka bir deyişle bir cümlenin, başka bir cümle içinde yer aldığı cümlelere “iç içe birleşik cümle” denir. Tek başına bir yargıya sahip olan temel cümle ile onun ögesi konumundaki başka bir yargıya sahip cümle iç içe geçerek bu tür cümleleri oluşturur. İç içe birleşik cümlelerde temel cümlenin yüklemi genellikle “demek, sanmak, zannetmek, farz etmek, bilmek, görmek, görünmek, düşünmek” fiillerinin çekimli Birazdan geliyorum, C. Temel her zaman eşitlik demek değildir, diye C. Temel bu iş birazdan biter diye C. Temel “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesini C. Temel Şartlı Birleşik Cümle-se, -sa şart eki almış cümlenin, temel cümleyi çeşitli açılardan tamamladığı cümle çeşididir. Bu tür cümlelerde yan cümle zarf Hava sıcak olursa camları C. Temel olmazsa huzur C. Temel kıymetini bilmezse çabucak C. Temel kadar hızlı gidersek kaza C. Temel ne kadar büyükse, sabır da o kadar C. Temel CÜMLEBirden fazla tamamlanmış cümlenin anlamsal bir bütünlük içinde sıralanarak oluşturulduğu cümlelerdir. Aralarındaki anlam ilişkisi, ortak cümle, ortak kip, şahıs ekleri vb unsurlarla pekiştirilir. Sıralı cümleler, birbirinden virgül , veya noktalı virgülle ; Sıralı cümlelerin bir bölümünde ögelerinden en az birisi ortak olan cümleler yer alırken, bir bölümünde ise ögelerinden hiçbiri ortak değildir. Ortaklığı bulunan cümlelere “bağımlı sıralı cümle“, ortaklığı bulunmayan cümlelere ise “bağımsız sıralı cümle” adı geldi efendimiz; yatağınıza bekliyorlar. Bağımlı Sıralı Cümle1. cümle Doktor geldi efendimiz. kim geldi = doktor Yatağınıza bekliyorlar. kim bekliyor = doktorOrtak Öğe Özne DoktorBen çalışıyordum, o eğleniyordu. Bağımsız Sıralı Cümle1. cümle Ben O eğleniyorduOrtak Öğe –Annesi buraya kadar geldi, oğlunu sordu. Bağımlı Sıralı Cümle – Ortak Öğe ÖzneBu albümü Türkiye’de çıkardı, sattı. Bağımlı Sıralı Cümle – Ortak Öğe NesneMurat her pazartesi bize gelir, perşembe dönerdi. Bağımlı Sıralı Cümle – Ortak Öğe ÖzneBu ihtiyar teyzeyi herkes sever ve sayardı. Bağımlı Sıralı Cümle – Ortak Öğe Belirtili NesneKaradenizin havası güzel, suyu güzel, doğası yemyeşil. Bağımlı Sıralı Cümle – TamlayanKoridorda dört kişi vardı; biri, bize doğru yaklaştı. Bağımsız Sıralı CümleGel demesi kolay; git demesi zordur. Bağımsız Sıralı Cümle4. BAĞLI CÜMLEİki veya daha fazla cümlenin “ile, ve, ama, fakat, lakin, çünkü, meğer, veya, halbuki” gibi bağlaçlarla birbirine bağlandığı cümlelerdir. Bu tür cümleler birbirlerine anlamca bağlı olsalar da yüklemleri, özneleri ya da diğer öğeleri farklılık gösterebilir. Tıpkı sıralı cümlelerdeki gibi unsurlarının biri veya birden fazlası ortak olarak kullanılan bağlı cümleler bulunduğu gibi, hiçbir unsuru ortak olmayan bağlı cümleler de Bağlı cümle ile sıralı cümle arasındaki fark, cümleleri ayırırken kullanılan unsurlardır. Bağlı cümlelerde bağlaçlar, sıralı cümlelerde ise virgül veya noktalı virgül güzeldi ve hemen fotoğraf makinemi arası iyi değil sanıyordum, meğer tam bir kitap çıkarken montunu almalısın; çünkü yağmur kaderde var lâkin vatandan ayrılışın ızdırabı ne diller döktü meğerse hepsi yalanmışAnası böyle söyledi gene de gidip kocasına çeşitleri konusu ile ilgili çözümlü örnekler sayfamızı da inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz. Hepinize başarılar diliyoruz… Bir kelime ya da terim ve adın içermiş olduğu harflerden bir veya birkaçının kullanılarak, sembolleştirilmesi ya da ifade edilmesi kısaltma olarak bilinmektedir. Günümüzde hem birçok edebi eserde hem de gündelik yaşamda sıkça kullanılan bir dil bilgisi yapısı olduğunu söylemek mümkün. Aynı zamanda ifade edilmesi gereken durumun daha etkili ve saygın, anlamlı hale gelmesine olanak Yazımı Nasıl Olur?Kullanılacak amaca bağlı olarak kısaltmalar değişkenlik göstermektedir. Sadece kullanım alanları değil aynı zamanda isim ya da terim ve kelime üzerinden de kullanım biçimi açısından farklılık yaratmaktadır. Bu doğrultuda ele alınan kısaltmaların benimsenmesi, herkes tarafından anlaşılması ile beraber yaygınlaşması büyük bir öneme sahiptir. Böylece herhangi bir yerde okunan bir yazı çok daha doğru ve etkin şekilde unvanlar başta olmak üzere kurum ve kuruluş ile tarihi açıdan da kısaltmalar kullanım amacı üzerinden büyük bir öneme sahiptir. Daha etkin şekilde konunun anlaşılabilmesi kısaltmaların yerinde ve doğru değerlendirilmesine bağlıdır. O yüzden hem öğrenciler hem de gündelik yaşamda kullanan ve metinlerle uğraşan birçok sektör adına kısaltmalar yaşamın vazgeçilmez ile Kısaca Kısaltmalar Konu Anlatımı Türkçede dil bilgisinin bir bütünü haline gelmiş olan kısaltmalar, duruma bağlı olarak farklı şekillerde ele alınmakta ve kullanılmaktadır. Kısaca kısaltmaları konu anlatımı üzerinden ele alırken, bunu örnek cümleler ile göstermek kısaltmaların daha iyi anlaşılmasına fırsat verir. Kurum ve kuruluş ile müessese ve üniversite gibi alanlar için kısaltma; TRT, TBMM, İTÜ, MEB, TDK gibi birçok örnek vermek gibi görülen kısaltmalar; Botaş, Aselsan, TEDAŞ, Seka ve Tömer gibi kısaltmalardan kelime oluşumu da kullanımı üzerinden kısaltma; ya da bir örneklerini bu konuda ele almak ya da unvan olarak kısaltma; Prof., Doç, Dr, Av., Alb. gibi daha birçok değişik örnek ele ve ölçülerin kısaltılması; Ca, Fe, cm, km, kg bunlara örnek olarak şekilde gündelik yaşamda kullandığınız ya da birçok yazılı kaynakta gördüğünüz kısaltmalar ele alınmakta ve değerlendirilmektedir. Bunlar içerisinde özellikle tarihsel açıdan da kullanılan bazı terimler bulunuyor. Bir örnek vermek gerekirse, ya da ve yy’ kısaltmaları çok fazla değerlendirilir. Özellikle öğrenciler için bu kısaltmaların doğru şekilde değerlendirilmesi ve etkin şekilde anlaşılması çok önemlidir. Ayrıca farklı sektörlerde metinler ile uğraşan ya da gündelik yaşamda okunacak yerler noktasında tüm kısaltmaların iyi şekilde bilinmesi gerekir. KESME İŞARETİ ’ [8]„Özel isimlere eklenen çekim eklerini ayırmak için Kemal’e, Ankara’yı, Türkiye’de, Kızılırmak’ı, Mamak Caddesi’nde...Ancak kurum ve kuruluş adlarından sonra kesme işareti kullanılmazTürkiye Büyük Millet Meclisine, Mamak Anadolu Lisesi Müdürlüğüne, ............... Başkanlığına, ................ Dekanlığına, ............... Rektörlüğüne, ................... Kurumundan]Yabancı isimlere getirilen yapım ve çekim ekleri okunuşa göre belirlenir ve kesme işaretiyle ayrılırShakespeare’in, Moliere’e, Honolulu’lu]Kişi adlarına sonradan eklenen unvanlara eklenen ekler de kesme işareti ile Hanıma, Ayhan Beyden, .......... Efendinin, ............... Paşayı...]Sert sessizle biten özel isimlere ünlüyle başlayan ek getirildiğinde ismin son sesi korunur, ama söyleyişte yumuşama Zonguldağı, Sinop’a Sinoba, Ahmet’in Ahmetin]Özel ismin yerine kullanılan “o” zamiri cümle içinde büyük harfle yazılmaz ve eki de kesme işaretiyle ayrılmaz.]Yabancı isimler hariç diğer özel isimlere yapım ve çokluk ekleri getirilerek yapılan kelimeler büyük harfle başlar ve ekleri de kesme işareti ile ayrılmaz. Bu eklerden sonra gelen ekler de kesme işareti ile Türkçü, Türkleşmek, Türkçülüğün, İslâmlaşmak, Türkolog, Darvinci, Sivaslı, Ankaralı, Ankaralıdan, Türkçecilik, Avrupalı, Avrupalılaşmak, Ahmetler, Mehmetler, Yakup Kadriler, Mustafa Kemallerden, Ereğliler...Bu özel isimler, türetilen kelimenin içinde kalıyorsa büyük harfle başlamazPanislâmizm, Panturanizm, Pantürkizm...„Özel isimlere eklenen –lı, -siz, -ci yapım ekleri kesme işareti ile ayrılmazAnkaralı, Atatürkçü, İstanbulsuz...„Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler okunuşa göre belirlenir ve kesme işaretiyle ayrılırDSİ’ye, ÖSS’de, TCDD’ye, TBMM’nin...Küçük harflerle yapılan kısaltmalarda kelimenin okunuşu esas alınırkg’dan, cm’yi, mm’denAncak büyük harfle yapılıp da okunuşu esas alınan kısaltmalar da vardır ki bunlar bir kelime gibi telâffuz edilebilmektedirlerASELSAN’a, BOTAŞ’ın, NATO’dan, UNESCO’ya...Sonunda nokta bulunan kısaltmalardan sonra kesme işareti kullanılmaz. Ek kelimenin okunuşuna göre belirlenir sonra gelen ekler de kesme işaretiyle ayrılır. Sıra sayılarında hem nokta hem kesme kullanılmaz1972’de, 1881’de, 2000’den, 12’nci...Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla gösterilirOnar, beşer, yüz yirmişer, yüz ellişer milyon...„İki kelime sonradan birleştirildiğinde ve özellikle şiirde vezin gereği bu kelimelerden ikincisinin ilk ünlüsü düşürüldüğünde düşen ünlünün yerine kullanılırne oldu → n’oldu, ne etsin → n’etsin, ne eylesin → n’eylesin, Karacaoğlan → Karac’oğlan Şiir dışında Karacaoğlan’dır., düştü mü ola → düştü m’ola...„Özellikle belirtilmek istenen ek, harf ve kelimelerden sonra kullanılırA’dan Z’ye, -daş’la türemiş kelimeler...Bazı kelimelerde b’nın m’ya dönüştüğü belirtisiz nesne olarak kullanımına örnek verin.„Aldığı ekle bir başka kelime ile karıştırılabilecek olan kelime köklerinden sonra kullanılırTava’nın rengi neden böyle olmuş?Bilgi’nin efendisi olmak için çalışmanın uşağı olmak gerekir.„Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığı zaman kesme işareti yay ayraçtan sonra konurYunus Emre 1240?-1320’nin, Yakup Kadri Karaosmanoğlu’ninAncak cins isimlerinden sonra yay ayraç geliyorsa yay ayraçtan sonraki ek kesmeyle ayrılmazİmek fiili ek fiilnin[8] Bazı alıntı kelimelerde de kesme işareti kullanılır ki bu, noktalama ile değil imlâ ile ilgilidir. eğitim öğretim ile ilgili belgeler > konu anlatımlı dersler > Türkçe dersi ile ilgili konu anlatımlar > cümlede anlam ile ilgili konu anlatımlar CÜMLE NEDİR, CÜMLENİN TANIMI CÜMLEDE ANLAM TÜRKÇE DERSİ KONU ANLATIM Cümle, yargı bildiren sözcük ya da söz öbeğidir. Bir sözün yargı bildirmesi, şahıs ve kip bildirecek biçimde çekimlenmesine bağlıdır. Bu özelliği gösteren tek bir sözcük cümle olabileceği gibi birbirini tamamlayan birçok sözcük de cümle özelliği gösterebilir. Yani “geliyorum”, “hastayım” sözleri de cümledir; “Dün seni okulun bahçesinde arkadaşlarınla gezerken görmüştüm.” de cümledir. Daha uzun cümleler de kurulabilir. Bizim burada üzerinde duracağımız konu cümlenin yapısal özellikleri değil anlamlarıdır. Sınavlarda çıkan cümle anlamıyla ilgili soruları iki grupta değerlendirebiliriz. Birincisi cümlelerin anlamca eşleştirilmesi şeklindedir. Bir bilgi gerektirmeyen bu tür soruların çözümünde cümlelerin ifade ettiği anlamların iyi kavranması gerekir. Kimi zaman ise bu şekilde eşleştirme sorulmaz da cümlede anlatılmak istenenin ne olduğu, sözü edilen düşünceyle, hangi bilgi cümlenin aynı doğrultuda olduğu ya da sözü edilen düşünceyle hangi cümlenin çeliştiği sorulabilir Bazı cümle anlamı soruları da cümle tamamlama biçiminde olabilir. İkinci grup cümle anlamı soruları ise kavramlar ve duygularla ilgilidir. “Tanım, üslup, değerlendirme, öznellik, nesnellik, karşıtlık, eşitlik, karşılaştırma, önyargı, neden-sonuç, koşula bağlılık, beğenme...” sorulan kavram ve duygulardan bazılarıdır. Bunlardan önemli gördüklerimizi açıklayarak konuyu pekiştirelim. Bir duygu, düşünce veya isteği kısaca bir yargıyı bildiren sözcük dizisine cümle denir. Veya belli kurallara göre sıralanmış bir duyguyu, düşünceyi, dileği, bir oluş ve kılışı ya da haberi tam olarak bir hüküm hâlinde anlatan sözcük veya sözcük gurubuna cümle denir. Yargı Cümlede bildirilen duygu, düşünce, bilgi, haber, oluş ya da hükümdür. Cümlecik Birden çok yargı bildiren cümlelerde yargılardan her birini içeren söz öbeğidir. Cümleciklerin yüklemleri genellikle fiilimsilerden eylemsi oluşur. Cümleler aslında birçok küçük cümlenin bir araya gelerek tek bir yargı ifade etmesidir. Örneğin, “Ali geldi. Ali içeri girdi. Ali suyu aldı. Ali suyu döktü.” cümleleri “Ali geldiğinde içeri girerek suyu alıp döktü.” cümlesini oluşturmaktadır. Cümle anlamı, verilen bir cümlenin anlamını bulup ifade edebilmekle ilgilidir. Yani bir cümleyi aynı anlama gelecek şekilde biraz daha farklı olarak, birkaç değişik ya da yeni kelimeyle söyleyebilmek, cümledeki anlamı bulmak demektir. Cümle anlamında verilen bir cümlenin anlamca özdeşi, karşıtı veya yerine konulabilecek cümle sorulur. Bu konu için atasözü ve deyimler de sıkça kullanılabilir. Sınavlarda çıkan cümle anlamıyla ilgili soruları iki grupta değerlendirebiliriz. Birincisi cümlelerin anlamca eşleştirilmesi şeklindedir. Bir bilgi gerektirmeyen bu tür soruların çözümünde cümlelerin ifade ettiği anlamların iyi kavranması gerekir. Kimi zaman ise bu şekilde eşleştirme sorulmaz da cümlede anlatılmak istenenin ne olduğu, sözü edilen düşünceyle hangi cümlenin aynı doğrultuda olduğu veya sözü edilen düşünceyle hangi cümlenin çeliştiği sorulabilir. Verilen bir cümleyle ilgili soruyu cevaplamadan önce o cümlenin anlamını iyi kavramak gerekir. Bir anlamda cümlenin ana fikrini tespit etmek gerekir. Ancak cümle içerisinde ana fikri tespit ederken kendi kişisel duygu, düşünce ve bilgilerimizin tam aksi ifade edilmiş olsa da kendi düşüncemizi göz ardı ederek tamamen cümlede yer alan ifadelere odaklanmalıyız. Cümlenin ifade ettiği anlamı daha iyi kavrayabilmek ve yorumlayabilmek için bazı terimleri iyi bilmek gerekir. Bu kavramları kısaca şu şekilde ifade edebiliriz Örnek Çalıştım. Ders çalıştım. Sabaha kadar durmadan ders çalıştım. Uyarı Cümle yargı bildiren anlatım bütünlüğüdür. Buna göre yargı bildirmeyen biz söz öbeği, cümle değildir. Örnek Akıllı adam, bir sıfat bilgi tamlaması olup, cümle değeri taşımaz. Adam akıllıydı. Dendiğinde bu bir yargı bildirir ve cümle adını alır. İYİ VE DOĞRU ANLATIMIN ÖZELLİKLERİ Yalınlık Anlatımda gösterişe, süse, özentiye ve sanatlı anlatıma yer vermeden sade bir dil kullanılmasıdır. Yalın anlatımda söz gereksiz yere uzatılmaz. Ayrıca gereksiz ayrıntılara yer verilmez. Cümlenin anlamı için kullanılan “sadelik, süssüz anlatım, özentisiz anlatım, sanatsız anlatım” gibi ifadeler hep yalınlıkla ilgilidir. Duruluk Cümlede gereksiz sözcüklerin bulunmaması, duygu ve düşüncelerin gerektiği kadar sözcükle anlatılmasıdır. Özlülük En az sözcükle anlam yoğunluğu düşünce derinliği sağlama özelliğidir. Açıklık Anlatımın kolay anlaşılır olması, çeşitli anlamlara gelmemesidir. Anlatımın açık olabilmesi için sözcükler titizlikle seçilmeli ve yerli yerinde kullanılmalıdır. Açık bir cümlede herkesin o cümleden aynı anlamı çıkarması gerekir. Açıklık, bir cümleden bir anlam çıkması özelliğidir. Akıcılık Söz veya yazıda dilin takılacağı söyleyiş pürüzlerinin bulunmamasıdır. Sert sessizlerin ve ya benzer hecelerin kullanılmaması özelliğidir. Uzun cümleler, pek çok ekle uzatılan sözcükler, zincirleme tamlamalar, aynı hece ve eklerin sıkça tekrar edilmesi ... akıcılığı bozabilir. Özgünlük Nitelikleri bakımından üstün olan, benzeri olmayan, orijinal. Doğallık içtenlik Duygu ve düşüncelerini içinden geldiği gibi verme özelliğidir. Yazının içten ve yapmacıksız bir anlatımla kaleme alınmasıdır. “TÜRKÇE DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR” SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN >>>TIKLAYIN>>TIKLAYIN>>TIKLAYINYorumu BU SİTE ÇOK İYİ ÇOK BEĞENDİM DÜNYADAKİ EN İYİ SİTE ->Yazan MA. >>>YORUM YAZ<<<

kısaltmaların sonunda kullanımına örnek cümle